Rozkwit rolnictwa

Rolnictwo w religii

Cześć i szacunek, jakimi starożytni otaczali rolnictwo,
znalazły wyraz w ich religii. Umiejętność uprawy roli —
to dar dobrej i potężnej bogini. Grecy czcili boginię Demeter,
a Rzymianie otaczali wielkim kultem Cererę (słowo
cerealia oznacza po łacinie: zboże). Bogini Cerera — to ziemia-
żywicielka, ziemia, która wydaje na świat rośliny,
a wraz z nimi potrzebne dla człowieka owoce. Gererze zawdzięczają
ludzie wynalazek pługa. Według słów poety Wergiliusza:
„Pierwsza Ceres na ludzi to prawo włożyła, aby
Ona to kieruje wszystkimi
robotami w polu, ona nauczyła ludzi zaprzęgać do
pługa woły i korzystać z sierpów, ona wreszcie przyniosła
ludzkości w darze jęczmień i pszenicę. Co roku obchodzili sprzedam len.

Bogini rolnictwa

Rzymianie uroczyste święta na cześć potężnej bogini. Były
to święta radosne, trwające wiele dni. Ostatniego, najbardziej
uroczystego dnia wyruszała wielka procesja: ludność
wsi, w białe odziana szaty, okrążała uprawne pola. Prócz
świąt tych słynęły szeroko misteria dla wtajemniczonych,
na których według uroczystego rytuału składano cześć potężnej
bogini. Ziarnem jęczmiennym posypywał kapłan rogi
zwierząt ofiarnych, a wieńcami z kłosów odznaczano
zwycięzców igrzysk. Cena karczocha u Rzymian była wyjątkowo wysoka.
Najrozmaitsze źródła, zarówno wykopaliska, jak dokumenty
pisane, kształtują więc przed nami historię zbóż od
pradawnych począwszy czasów: już przed tysiącami lat
cieszyły się zboża ogromnym uznaniem w wielu krajach
Starego Świata; już wtedy znano
gospodarkę pługową i liczne
zboża; najstarsze z nich — to
pszenica, jęczmień i proso; później
dopiero wkraczają na arenę
rolniczego życia owies i żyto. docierają
do środkowej Europy,
a stąd na południe do starożytnego
Rzymu i Grecji. Starożytność
wreszcie — to okres wielkiego
rozwoju techniki oraz nauki,
okres wielkiego rozkwitu
rolnictwa. Nad rolniczymi ludami czuwają
niebieskie moce — dobre
i potężne bóstwa. Pług i ziarna
zboża, które zasiane w ziemię
wydają wielkie plony, oto cenne
dary, jakie ludzkość zawdzięcza
opiece bogów…
Cóż działo się dalej? Jakie losy przechodziły nasze zboża
w epokach późniejszych?
Dzięki licznym wędrówkom i wojnom narody Europy
stykały się ze sobą i zwolna przenikały się wzajemnie ich
kultury. Warunki te sprzyjały rozprzestrzenieniu się zbóż.
Jednakże na rozmieszczenie ich i znaczenie wpływało wiele
innych czynników: klimat i gleba dyktowały swe warunki,
a smak i przyzwyczajenia ludzkie odtrącały lub przyjmowały
poszczególne zboża.